شگفتی سیاسی در انتخابات کبک

 خروج کامل حزب حاکم از صحنه و بازگشت شکننده استقلال‌طلبان

گزارش ویژه

یک شب انتخاباتی پرماجرا، جغرافیای سیاسی استان کبک را به‌کلی زیر و رو کرد. شبی که در آن، خشم انباشته‌شده و رغبت عمیق مردم برای تغییر، به یکی از دراماتیک‌ترین جابه‌جایی‌های قدرت در تاریخ مدرن این استان تبدیل شد.

حزب حاکم «ائتلاف برای آینده کبک» (CAQ) که طی هشت سال گذشته قدرت مطلق را در دست داشت و به عنوان «راه سوم» میان استقلال‌طلبی و فدرالیسم شناخته می‌شد، در یک شکست تاریخی و ناباورانه، تمامی کرسی‌های خود را در پارلمان از دست داد. این فروپاشی کامل که حتی دامنگیر تمام وزرای ارشد کابینه شد، به تعبیر تحلیل‌گران نقطه پایانی بر یک دوره سیاسی بود. صندلی‌های خالی‌شده در پارلمان، راه را برای بازگشت شگفت‌انگیز حزب جدایی‌طلب «پارتی کِبِکوا» (PQ) به قدرت هموار کرد. حزبی که تا همین چند سال پیش در آستانه فروپاشی کامل قرار داشت، اکنون کلید اداره استان را به دست گرفته است.

بازگشت استقلال‌طلبان؛ پیروزی درام با دست‌های بسته

پل سن‌پیر پلاموندون، رهبر پرانرژی حزب جدایی‌طلب، توانست تشکیلات خود را از حاشیه و فراموشی به صدر قدرت برساند و پیروزی خود را یک جهش خیره‌کننده نام‌گذاری کند. اما این پیروزی شیرین، با یک چالش ساختاری بزرگ همراه است: او نتوانست حد نصاب لازم برای تشکیل یک دولت اکثریت را کسب کند و ناچار به اداره استان در قالب یک «دولت اقلیت» است.

این بدان معناست که رهبر جدید کبک برخلاف حاکمان قبلی، امکان اتخاذ تصمیمات یک‌جانبه را ندارد و برای تصویب تک‌تک بودجه‌ها و لایحه‌ها ناچار است با احزاب مخالف وارد چانه‌زنی‌های نفس‌گیر شود. از سوی دیگر، پرچم اصلی کمپین او یعنی برگزاری مجدد همه‌پرسی برای استقلال و جدایی از کانادا، اکنون با سدی محکم روبه‌روست. اگرچه او تاکید کرده که قصد دارد پروژه استقلال را پیش ببرد (و حتی شرط گذاشته که این کار را پس از پایان دوران دونالد ترامپ در کاخ سفید انجام خواهد داد)، اما احزاب مخالف فدرالیست صراحتاً اعلام کرده‌اند که به هیچ وجه در مجمع ملی با طرح همه‌پرسی همراهی نخواهند کرد. با توجه به عمر معمولاً کوتاه دولت‌های اقلیت، رویای استقلال‌طلبان بار دیگر وارد یک پیچ تاریخی و مبهم شده است.

تغییر شطرنج سیاسی و ظهور چهره‌های جدید

این انتخابات فقط داستان سقوط حاکمان قبلی و صعود استقلال‌طلبان نبود، بلکه چهره‌های تازه‌ای را هم به روی کار آورد. بزرگ‌ترین شگفتی در جناح راست رقم خورد؛ جایی که حزب محافظه‌کار کبک به رهبری اریک دوئم با عبور از سنت‌های قدیمی و تکیه بر شعارهای کاهش مالیات و کوچک‌سازی دولت، توانست پس از دهه‌ها به پارلمان راه یابد و حالا به عنوان یک وزنه تعیین‌کننده، نقش «توازن قدرت» را ایفا خواهد کرد.

در عین حال، حزب لیبرال توانست جایگاه خود را به عنوان اپوزیسیون اصلی تثبیت کند و حزب چپ‌گرای «کبک سولیدر» نیز با وجود پیش‌بینی‌های بدبینانه، پایگاه شهری خود را حفظ کرد تا پارلمانی کاملاً چندتکه و موزاییکی شکل گیرد.

رویارویی جدید با اوتاوا

تحولات جدید در کبک، سیگنال هشداردهنده‌ای برای دولت فدرال کانادا و نخست‌وزیر مارک کارنی به همراه دارد. رهبر جدید کبک در جریان مبارزات انتخاباتی مواضع تندی علیه دخالت‌های اوتاوا اتخاذ کرده و حتی وعده داده است که به حضور نمادین سلطنت بریتانیا و نماینده فرماندار کل در پارلمان کبک پایان دهد؛ گامی ساختارشکنانه که می‌تواند استان را وارد یک چالش سنگین قانون اساسی با دولت مرکزی کند.

با این حال، مارک کارنی در پیامی دیپلماتیک با ارسال تبریک به سن‌پیر پلاموندون، دست همکاری را برای حل چالش‌های اقتصادی، اشتغال و بحران مسکن دراز کرده است. رهبر جدید کبک نیز اعلام کرده که ضمن دفاع بی‌قیدوشرط از منافع مردم استان، آماده گفت‌وگوی صریح و شفاف با دولت فدرال خواهد بود. با این وضع، پارلمان نوسازی‌شده کبک به‌زودی کار خود را آغاز می‌کند؛ پارلمانی که شطرنج پیچیده آن، دوران تازه‌ای از تلاطم، چانه‌زنی و تقابل‌های سیاسی را برای کانادا رقم خواهد زد.

www.persianmirror.ca

* اخبار و گزارش‌های پرژن میرور را در کانال یوتیوب و سایت و صفحات مجازی بخوانید.