یکی از کهنسال‌ترین مهاجران ایرانی-کانادایی در ۱۱۳ سالگی درگذشت

Aug 17, 2019

محمد تاج‌دولتی

انسان‌هایی که در جهان زندگی پس از صد سالگی را تجربه می‌کنند، کم شمارند. در این میان مردانی که از مرز صد سالگی عبور می‌کنند کم شمارترند. تعداد ایرانیانی که یک قرن زندگی را پشت‌سر می‌گذارند از میانگین کهنسالان صد سال به بالا در جهان کم‌تر است. و طبعا در میان ایرانیان مهاجر، کهنسالان بالای صد سال نادرند.

یکی از کهنسال‌ترین مردان ایرانی( اگر نه کهنسال‌ترین) دو روز پیش در شهر تورنتو در سن ۱۱۳ سالگی آخرین برگ دفتر زندگی‌اش را نوشت و رفت.

محمد محی‌الدین، متولد سال ۱۲۸۶ شمسی برابر با ۱۹۰۶ میلادی بود. یعنی در سالی که انقلاب مشروطه در ایران پا می‌گرفت در شهر تفرش به دنیا آمده بود.

در سال ۱۳۱۴ شمسی از دانشکده افسری دوران رضا شاه با درجه ستوان دومی فارغ‌التحصیل شده بود و تا درجه امیری در ارتش خدمت کرده بود.

محمد محی‌الدین را در بحبوحه‌ی صد و شش- هفت سالگی چند بار دیده بودم و دو سه بار ساعاتی با هم گپ زده بودیم. در سال‌هایی که در بنیاد پریا بودم، روزهای جمعه هرهفته روز شهروندان ارشد بود. ۵۰-۶۰ نفری از زنان و مردان سالمند جامعه ایرانی- کانادایی بزرگشهر تورنتو از صبح می‌آمدند و دورهمی داشتند با بازی و سرگرمی و  دیدار و نقل خاطرات، تا ساعات عصر که برخی‌هاشان به سختی دل می‌کندند که بروند.

در یکی از همین جمعه‌های شلوغ و پر رفت و آمد، میان تلفن‌ها و کارهای گوناگون در دفتر بنیاد مشغول بودم که آقای محی‌الدین( که با اعضای خانواده‌شان آشنا بودم و خود ایشان را هم چند بار دیده بودم)، با پرونده‌ای زیر بغل وارد شد و گفت فلانی شما هستی؟ گفتم بله. گفت آقای تبریزی(بنیانگذار و مدیرعامل بنیاد) گفته بیایم پیش شما.

نشست و بلافاصله پوشه زیر بغل‌اش را گشود و ده‌ها صفحه کاغذ دست‌نویس را بیرون آورد و گفت می‌خواهم کتابم را چاپ کنم. گفتم ما که اینجا کتاب چاپ نمی‌کنیم. محکم گفت:«می‌دانم. آقای تبریزی گفته شما که اهل قلم و نوشتن هستی این نوشته‌ها را ببینی و نظرت را بگویی که چطور باید برای چاپ آماده شود».

گفتم امروز که با این شلوغی فرصت نیست صحبت کنیم. شما در میان دوستان هم سن و سال باشید تا وقتی خلوت‌تر شد با هم صحبت کنیم. برخاست و گفت وسط هفته بیایم خوب است؟ گفتم بله. برخاست و نوشته‌ها را لای پوشه گذاشت و از دفتر خارج شد.

GreenFlow

چند روز بعد آمد. نشستیم به صحبت. شیرین سخن بود و شروع کرد خودش را معرفی کردن و توضیح داد که این نوشته‌ها خاطرات بیش از ۸۰ سال زندگی اوست و می‌خواهد برای نسل جوان بازگو کند. چند صفحه از دست‌نویس‌هایش را داد که بخوانم و مفصل در باره‌شان توضیح می‌داد.

می‌دانستم که یکی از ویژگی‌های کهنسالی فراموش کردن خاطرات نزدیک و به خاطر داشتن دقیق خاطرات دور و گذشته است. اما باور نمی‌کردم که کسی در سن صد و شش هفت سالگی تا حد شگفت‌انگیزی خاطرات ۷۰ یا ۸۰ سال پیش را بیاد داشته باشد و انگار که فیلمی در پشت پرده چشمانش نمایش داده می‌شود، جزئی‌ترین نکته‌های یک رویداد یا ترسیم چهره و اخلاق و کردار فردی را به دقت بازگو کند.

دیدار‌هایمان یکی دو جلسه دیگر هم ادامه داشت و با هر پرسش کنجکاوانه من انباری از خاطره‌های دور زندگی حرفه‌ای و نظامی و وضعیت اجتماعی دوران رضا شاه را تعریف می‌کرد. از ایران که صحبت می‌کرد قطره اشگی از چشمانش سرازیر می‌شد. در این فکر بودم که با فرزند مرحومش و دیگر اعضای خانواده صحبت کنم تا اگر موافق باشند و باشد، حرف‌ها و خاطرات شفاهی‌اش را ضبط و ثبت کنم.

مدتی گذشت و دیگر خبری از آقای محی‌الدین نشد. سراغش را گرفتم و گفتند کهولت سن یاری‌اش نمی‌کند. اما سرحال بود و قبراق. می‌گفت هرگز بیمار نشده و دارو مصرف نکرده است. حس شنوایی‌اش ضعیف بود اما سمعک و عینک نداشت. رفتارهای نظم نظامی را در صحبت کردن و راه رفتن و برخوردها سعی می‌کرد حفظ کند.

گذشت تا مراسم جشن نوروزی سال ۲۰۱۸ که از طرف نخست وزیر سابق انتاریو و دکتر رضا مریدی ترتیب یافته بود که دوباره آقای محی‌الدین را دیدم. سلامی دادم و خودم را معرفی کردم که طبعا به خاطر نیاورد.

برادرم جمشید که عکاس است و با من بود را به آقای محی‌الدین معرفی کردم و خواستم اجازه دهد چند عکس از او بگیرد. دوربین را که دید گفت «بله حتما. این‌طور بنشینم خوب است؟» گفتم بله فقط اگر ممکن باشد کلاه شاپوی خودتان را هم بگذارید سرتان. لبه کلاهش را درست کرد و برسر گذاشت با ژستی آماده و گفت:«ولی پاپیون ندارم». گفتم مهم نیست همین‌طور خیلی خوب است. 

تصویرهایی که در اسلاید شو این مطلب هست، حاصل آخرین دیدار ما با آقای محمد محی‌الدین بود.

ایرانی مهاجری، که به احتمال بسیار کهنسال‌ترین مهاجر ایرانی بود که با دنیایی خاطره و سرشار از حس میهن دوستی، در سیزدهمین سال سده دوم زندگی‌اش، در آرامش و میان عزیزانش درگذشت. یادش گرامی.

مصادره و فروش اموال ایران در کانادا به نفع قربانیان تروریسم

مصادره و فروش اموال ایران در کانادا به نفع قربانیان تروریسم

دو ملک متعلق به دولت ایران که در کانادا مصادره شده بود و ده‌ها میلیون دلار ارزش داشت، به فروش رفته و درآمد حاصل از آن به قربانیان گروه‌های تروریستی که توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران حمایت می‌شده‌‌اند، پرداخت می‌شود.

مداحان و نقش آنها در جمهوری اسلامی ایران

مداحان و نقش آنها در جمهوری اسلامی ایران

اخیراً بحث دستگیری چند مداح در ایران به جرم جاسوسی برای دولت‌های خارجی به ویژه اسرائیل، مجدداً در محافل خبری مطرح شده است. دکتر مسعود نقره‌کار، نویسنده و پژوهشگر ایرانی در ماه نوامبر ۲۰۱۶، در جلسه بحث و گفتگوی آزاد در کانون کتاب تورنتو درباره کتاب خود به نام «زنگی‌های...

ما و جهان محتضر

ما و جهان محتضر

فريده جلايى فر - روانشناس و منتقد اجتماعى   جهان امروز در حال احتضار بسر مى‌برد وما هم نا دانسته با اين احتضار همراهيم.مذهب‌گرايى به اشكال مختلف در آمده و ما از تشخيص آن ناتوانیم. مذهب لزوماً اديان سنتى شناخته شده نيست. هر تفكرى كه بنا را بر صحت و عقلانيت مطلق خود...

عامل تصادف مرگبار ریچموندهیل در شمال تورنتو که بود؟

عامل تصادف مرگبار ریچموندهیل در شمال تورنتو که بود؟

در یک حادثه رانندگی کم‌سابقه در شهر ریچموند هیل در شمال تورنتو ۴ اتومبیل با هم تصادف کردند یک تن کشته و ۴ تن مجروح شدند.درپی این حادثه پلیس منطقه یورک روز دوشنبه با انتشار اطلاعیه‌ای جوانی ۱۹ ساله بنام فریدون حیاتی بهاری، راننده یک اتومبیل مرسدس بنز را عامل تصادف و...

کلاهبرداری در جامعه ایرانی- کانادایی

کلاهبرداری در جامعه ایرانی- کانادایی

یک مرد ایرانی ساکن شهر ریچموند هیل در شمال تورنتو پس از اینکه به عمد و با قصد قبلی مبلغ ۸۰ هزار دلار کانادا از دو نفر دیگر کلاهبرداری کرد، با اتهام تقلب و کلاهبرداری مواجه شده است. بنا بر اعلام پلیس منطقه یورک، احتمال دارد افراد دیگری از جامعه ایرانیان کانادا نیز هدف...

دیپورت دانشجوی هاروارد از آمریکا

دیپورت دانشجوی هاروارد از آمریکا

 در حالی که اغلب دانشجویان سال اول دانشگاه هاروارد در روز سه‌شنبه در حال استقرار در خوابگاه خود بودند، اسماعیل اجاوی، دانشجوی ۱۷ ساله فلسطینی مقیم لبنان، در حال بحث و جدل با ماموران اداره مهاجرت آمریکا بود تا به او اجازه دهند برای تحصیل در دانشگاه هاروارد وارد آمریکا...

پیش‌گیری از آزار جنسی با شناخت بدن توسط کودکان

پیش‌گیری از آزار جنسی با شناخت بدن توسط کودکان

مازیار شیبانی‌فربخش اولاز سال‌های نخست دهه هشتاد میلادی با گسترش بیماری‌هایی که به خاطر ناآگاهی در مسایل جنسی در دنیا شیوع پیدا کرده بود و با توجه به اینکه کودکان و نوجوانان در بسیاری از کشورهای جهان از سال‌های نخست نوجوانی قربانی مسایل جنسی شده بودند، کارشناسان تصمیم...

تئاتر کودک ابزاری موثر برای آموزش زبان و فرهنگ پارسی

تئاتر کودک ابزاری موثر برای آموزش زبان و فرهنگ پارسی

مازیار شیبانی‌فرنمایش مبتنی بر قصه و گفت‌وگو(دیالوگ) است. بنابراین استفاده از زبان در نمایش اهمیت ویژه‌ای دارد. جذابیت قصه و تاکید بر استفاده از زبان شرایطی را به وجود می‌آورد که کودکان و نوجوانان در آموزش زبان پیشرفت زیادی داشته باشند. به‌ویژه که نمایش می‌تواند فرهنگ...

دستگیری نسرین قهرمانی ۴۸ ساله و شایان بابایی ۱۹ ساله به اتهام حمل اسلحه گرم و کوکایین

دستگیری نسرین قهرمانی ۴۸ ساله و شایان بابایی ۱۹ ساله به اتهام حمل اسلحه گرم و کوکایین

پلیس منطقه یورک، در شمال تورنتو، نسرین قهرمانی ۴۸ ساله و شایان قره‌بابایی، ۱۹ ساله را به اتهام در اختیار داشتن سلاح گرم دستگیر کرده است.روز یکشنبه ۲۵ آگوست ۲۰۱۹، کمی پس از نیمه شب، پلیس منطقه یورک پس از دریافت گزارشی مبنی بر شنیدن صدای شلیک اسلحه در خیابان Maffery...

رامبد جوان؛ نماد ملی یا بازیگر حاکمیت

رامبد جوان؛ نماد ملی یا بازیگر حاکمیت

مازیار شیبانی‌فرزمانی که رامبد جوان نزدیک به زایمان همسرش به مونترال کانادا آمد، باعث به وجود آمدن واکنش‌های زیادی شد. جوان که طی‌این مدت سکوت کرده و نسبت به‌این مطالب واکنش خاصی نشان نداده بود، به تازگی با ارسال یک توییت با تمجید از همه آنهایی که درباره اتفاقات اخیر...

Share This