آمریکا و کانادا، نگاه متفاوت به مهاجرت

آمریکا و کانادا دو کشور آمریکای شمالی که هر ساله تعداد بی شماری از مردم جهان به قصد مهاجرت و زندگی در این دو کشور وطن خود را ترک می‌کنند، با اینکه در دو سوی یکی از طولانی ترین مرزهای مشترک بین‌المللی قرار دارند و شباهت‌های بسیاری نیز با یکدیگر دارند، اما در مورد مسئله مهاجرت مدتی است که نگاهشان با یکدیگر بسیار متفاوت شده است.

یکی از وعده‌های انتخاباتی دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا در زمان کارزارهای پیش از انتخابات سال ۲۰۱۶، تغییر در روند مهاجرت به آمریکا بود که با استفاده از احساسات ضد مهاجرتی در میان میلیون‌ها آمریکایی توانست نظر آنها را به خود جلب کند و رای آنها را به دست آورد.

به دنبال اقدامات پیشین رییس جمهور آمریکا برای سخت‌گیری بیشتر درباره ورود مهاجران به این کشور، دونالد ترامپ روز گذشته فرمان اجرایی جدیدی صادر کرد که از ساعت ۱۱:۵۹ دقیقه امشب ۲۳ آوریل ۲۰۲۰ به وقت شرق آمریکا به اجرا در خواهد آمد. بر اساس این فرمان اجرایی روند بررسی تقاضانامه‌های اقامت دایم ( گرین کارت) آمریکا در خارج از آمریکا برای مدت ۶۰ روز به تعویق خواهد افتاد. البته این فرمان دارای موارد استثناء نیز می‌باشد از جمله اینکه این ممنوعیت برای افراد شاغل در حرفه‌های پزشکی و محققانی که برای کمک به مبارزه علیه بیماری کووید–۱۹ قصد ورود به آمریکا را دارند، و همینطور افرادی که داخل خاک آمریکا هستند و تقاضای دریافت گرین کارت کرده‌اند، اجرا نمی‌شود.

دونالد ترامپ روز دوشنبه ۲۰ آوریل ۲۰۲۰ در حساب توییتر خود نوشت: « به دلیل حمله دشمن نامرئی، و لزوم حفاظت از شغل شهروندان محشر آمریکایی، من فرمان اجرایی را امضاء خواهم کرد تا موقتاً مهاجرت به ایالات متحده را متوقف کند!»

این اقدام دونالد ترامپ با انتقادات شدیدی در داخل آمریکا روبرو شد، با این توجیه که این ممنوعیت جدید هیچ ارتباطی با گسترش ویروس کرونا در آمریکا ندارد و دونالد ترامپ بیشتر بر پایه انگیزه سیاسی وی و نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در پاییز امسال، دست به این اقدام زده است.

اما دولت کانادا به رغم همه گیری ویروس کرونا در جهان و تاثیراتی که این ویروس بر اقتصاد جهانی گذاشته است، همچنان به مهاجرت به عنوان اهرم حمایت از بازار کار و رشد اقتصادی نگاه می‌کند. گرچه دولت کانادا نیز به دلیل جلوگیری از شیوع ویروس کرونا دست به انجام برخی محدودیت‌های مسافرتی برای ورود به این کشور زده است، اما همچنان تقاضانامه‌های اقامت دایم کانادا را بررسی می‌کند و به دارندگان برخی از ویزاهای کاری و دانشجویی اجازه ورود به کانادا را می‌دهد.

بر اساس آمار و اطلاعات موجود، سرانه پذیرش مهاجر در کانادا سه برابر آمریکا است. کشور کانادا با جمعیتی حدود ۳۸ میلیون نفر سالانه حدود ۳۴۰ هزار مهاجر جدید می‌پذیرد که این رقم معادل ۹ دهم درصد جمعیت این کشور است.

آمریکا با دارا بودن جمعیت حدود ۳۳۰ میلیون نفر، هر سال حدود ۱٫۱ میلیون مهاجر جدید می‌پذیرد که این رقم معادل ۳ دهم درصد جمعیت این کشور است.

حدود ۶۰ درصد مهاجران به کانادا در رده اقتصادی، ۲۶ درصد در رده خانوادگی و ۱۴ درصد نیز در گروه پناهندگان قرار دارند. در حالی که در آمریکا، مهاجران گروه اقتصادی ۱۰ درصد، در گروه خانوادگی ۷۰ درصد و گروه پناهندگان نیز حدود ۲۰ درصد از مهاجران را تشکیل می‌دهند.

یکی دیگر از تفاوت‌های آمریکا و کانادا در زمینه مهاجرت این است که در کانادا علاوه بر برنامه‌های مهاجرتی فدرال، دولت‌های استانی نیز بر اساس نیاز خود برنامه‌های مهاجرتی مخصوص به خود را دارند و بدون وابستگی به دولت فدرال می‌توانند در استان خود در زمینه مهاجرت تصمیم گیری کنند. اما علیرغم اینکه در قانون اساسی آمریکا به ایالت‌ها اختیارات گسترده‌ای داده شده ولی در زمینه مهاجرت هیچیک از ایالات‌‌ها نمی‌توانند برای خود تصمیم بگیرند و تنها مرجع تصمیم گیری درباره مهاجرت، دولت فدرال این کشور است.

کشور کانادا دارای سیستم پارلمانی است، بدین معنی که حزب سیاسی که در پارلمان دارای اکثریت باشد و یا دارای یک اقلیت قدرتمند باشد بر روی سیاست‌های کشور کنترل ویژه‌ای خواهد داشت و این امر به کشور کانادا اجازه می‌دهد تا سیاست‌های جدید مهاجرتی را آزادانه به عمل درآورد. اما در آمریکا سیستم ریاست جمهوری برقرار است و قدرت سیاسی تقریباً به طور مساوی بین رییس جمهور، کنگره و سنا تقسیم شده است. همین مسئله باعث می‌شود تا بر سر بسیاری از مسایل مهم از جمله مهاجرت در آمریکا تضاد آرا بوجود بیاید.

یکی دیگر از موارد متفاوت در نگاه دو کشور آمریکا و کانادا به مهاجرت، نحوه کنترل بر مرزهای آنها است. کشور کانادا از نظر سیستم حمایتی عمومی برای مهاجران تازه وارد، نسبت به آمریکا دارای برتری است. در آمریکا به مسئله مهاجرت به عنوان یکی از بحث‌های مهم امنیت ملی نگاه می‌شود، در حالی که در کانادا به مهاجرت به عنوان وسیله‌ای برای رشد اقتصادی کشور نگریسته می‌شود.

از چهار دلیل عمده که چرا کانادا ورود مهاجران به کشور را متوقف نکرده است می‌توان به تاریخ مهاجر پذیری این کشور، جغرافیای پهناور و کمتر بودن جمعیت نسبت به آمریکا و در نتیجه کنترل بهتر مهاجران و حمایت از آنها، سیاست حمایت از رشد اقتصادی و نیاز به ورود متخصصین برای رسیدن به اهداف دولت از نظر اقتصادی و در آخر نیاز احزاب سیاسی به جلب نظر مهاجران و کسب رای آنها در رسیدن به قدرت نام برد.