کانادا دو فروند هواپیمای جنگنده «اف۳۵» را از آمریکا تحویل گرفت

چرا تحویل اولین F-35ها گره روابط اوتاوا و واشنگتن را باز نکرد؟

نیروی هوایی سلطنتی کانادا روز جمعه تحویل دو فروند از جنگنده‌های «اف۳۵» را تایید کرد.

اما به نظر کسانی که تحرکات دیپلماتیک ماه اخیر در اوتاوا را دنبال می‌کنند، این دو فروند هواپیمای جنگی پیشرفته رادار‌گریز، که درست در وسط یک بحران عمیق سیاسی میان دو همسایه به کانادا تحویل داده شده اختلافات میان دو کشور را حل نخواهد کرد.

واقعیت این است که تحویل این دو فروند از سوی کمپانی لاکهید مارتین، بیش از آنکه نشان‌دهنده یک جشن همکاری باشد، خروجی تعهداتی است که از گذشته باقی مانده؛ چرا که دولت مارک کارنی هنوز تصمیم نگرفته است در نهایت چند فروند از این اسکادران آمریکایی را خریداری خواهد کرد.

ابهام در آسمان آریزونا: خلبانانی که هنوز برنامه‌ای ندارند

بر أساس گزارش منتشر شده در سایت «رادیو کانادا»، ارزیابی ارتش کانادا نشان می‌دهد که حتی زمان‌بندی مشخصی برای آغاز دوره آموزش خلبانان کانادایی روی این هواپیماهای جدید وجود ندارد. این پنهان‌کاری یا معطلی در برنامه‌ریزی، مستقیماً به دستور چندی پیش مارک کارنی بازمی‌گردد. نخست‌وزیر کانادا در پی خط‌ ونشان‌های مکرر دونالد ترامپ در خصوص تعرفه‌های تجاری و حتی ابراز تمایلات عجیبش برای الحاق کانادا به خاک آمریکا، کل پرونده ۱۹ میلیارد دلاری خرید ۸۸ فروند «اف۳۵» را روی میز بازنگری گذاشت. پرونده‌ای که قرار بود یک سال پیش تعیین تکلیف شود، اما هنوز در راهروهای اوتاوا دست به دست می‌شود.

در حالی که پیت هوکسترا، سفیر ایالات متحده در اوتاوا، چندی پیش در گفت‌و‌گویی با رادیو کانادا این جنگنده‌ها را «بهترین در جهان» خوانده بود، اما در داخل کانادا این سوال مطرح است که آیا تکنولوژی فوق‌پیشرفته آمریکا ارزش وابستگی مطلق را دارد؟

پرونده‌های گرد و خاک ‌گرفته: از بدافزار واشنگتن تا پیشنهاد اشتغال‌زایی سوئدی‌ها

نگاهی به سوابق این پرونده در یک سال گذشته، علت تردید اوتاوا را روشن‌تر می‌کند. لوید آکسورثی، وزیر امور خارجه اسبق کانادا، مدتی پیش در در یادداشتی هشدار داده بود که کلید نرم‌افزاری و کدهای حیاتی هواپیماهای «اف۳۵» در اختیار پنتاگون است و واشنگتن عملاً می‌تواند هر زمان که بخواهد، دسترسی کانادا را محدود کند. این هشدار زمانی جدیت بیشتری پیدا کرد که دونالد ترامپ هم علناً صحبت از تحویل نسخه‌های «محدود شده» به هم‌پیمانان آمریکا کرده بود تا برتری هوایی مطلق واشنگتن دست‌نخورده بماند. همین خطرات بود که اوتاوا را به سمت گزینه دیگری، یعنی جنگنده «گریپن»  ساخت شرکت سوئدی ساب کشاند.

سوئدی‌ها که در مناقصه اولیه دوم شده بودند، در ماه‌های گذشته مانور سنگینی در پایتخت کانادا راه انداختند. آن‌ها با شراکت با مجموعه کانادایی «سی اِی ای» پیش‌نویس قراردادی را آماده کردند که بر اساس آن، نه تنها تمامی سیستم‌های آموزشی و مرکز داده‌های پروازی در داخل خاک کانادا و زیر نظر مستقیم ارتش این کشور باقی می‌ماند، بلکه با ایجاد مرکز ساخت و پشتیبانی در داخل، حدود ۱۰ هزار شغل جدید برای کانادایی‌ها ایجاد می‌شود. برای دولتی که تحت فشار شدید اقتصادی است، چنین پیشنهادی به شدت وسوسه‌انگیز است، حتی اگر پیت هوکسترا، سفیر آمریکا، گریپن را یک نسل عقب‌تر از«اف۳۵» قلمداد کرده باشد.

وقتی سفیر آمریکا آب پاکی را روی دست همه می‌ریزد

این بحران نظامی، جدا از تنش‌های فلج‌کننده تجاری نیست. سفیر آمریکا در اوتاوا اخیراً در گفتگوهای خود با لحنی بی‌پرده آب پاکی را روی دست مقامات کانادایی ریخته و اعلام کرده است که «تعرفه‌های آمریکا بخشی از واقعیت جدید است و رفتنی نیست.»

هوکسترا حتی با گلایه از تلافی‌های منطقه‌ای، مانند برچیده شدن مشروبات الکلی آمریکایی از قفسه فروشگاه‌های استان‌های کانادا به دستور چهره‌هایی چون داگ فورد، این رفتارها را غیرمنصفانه خوانده بود. این در حالی است که اوتاوا پیش‌تر برای آرام کردن اوضاع، از اکثر تعرفه‌های متقابل خود دست کشیده و مالیات بر خدمات دیجیتال را هم کنار گذاشته بود. عقب‌نشینی‌هایی که ظاهراً اشتهای طرف آمریکایی را کم نکرده است.

دو راهی کارنی: وابستگی به همسایه یا خودمختاری پرهزینه؟

در همین حال، با اینکه کانادا بودجه نظامی خود را ۸۲ میلیارد دلار در طول پنج سال افزایش داده، اما واشنگتن همچنان از نبود یک برنامه زمان‌بندی شفاف برای رسیدن به هدف ۵ درصدی بودجه دفاعی ناتو تا سال ۲۰۳۵ ابراز نارضایتی می‌کند.

ورود دو فروند «اف۳۵» به پایگاه فینیکس شاید خبر خوشی برای ژنرال‌های نیروی هوایی باشد که مدت‌هاست منتظر جایگزینی هواپیماهای فرسوده  «سی‌اف-۱۸» هستند، اما برای مارک کارنی یک زنگ خطرقاطع است. او باید به ‌زودی تصمیم بگیرد: آیا می‌خواهد میلیاردها دلار دیگر به حساب صنایع نظامی منطقه‌ای بریزد که هر روز با ابزار تعرفه و تهدید صحبت می‌کند، یا با پذیرش بخشی از هزینه‌ها، فرمان را به سمت ناوگانی ترکیبی با مشارکت اروپایی‌ها بچرخاند؟

www.persianmirror.ca

* اخبار و گزارش‌های پرژن میرور را در کانال یوتیوب و سایت و صفحات مجازی بخوانید.