وقتی الگوریتم‌ها و هوش مصنوعی جای قلم نویسندگان را می‌گیرند

چالش هوش مصنوعی در دنیای کتاب

رسوایی تازه استفاده یک نویسنده شناخته‌شده از هوش مصنوعی در نگارش رمانش، جامعه ادبی را در شوک فرو برده است. این اتفاق بحث‌های داغ و بی‌سابقه‌ای را میان نویسندگان، ناشران و مسئولان فرهنگی درباره آینده ادبیات، حقوق پدیدآورندگان و اصالت هنر انسانی برانگیخته است.

ماجرای یک رسوایی و آغاز یک بحران

پاییز امسال، افشای احتمال استفاده «تلیسون اورلیان» (Thélyson Orélien) از هوش مصنوعی مولد در نوشتن رمان پرفروش «یا این یا مرگ»، شوک بزرگی به جامعه ادبی وارد کرد. این رمان که پیش از افشای زوایای پنهانش تمجیدهای فراوانی دریافت کرده بود، ناگهان به نقطه‌ای تبدیل شد که اهالی فرهنگ از آن با عنوان دوران «پیش و پس از پرونده اورلیان» یاد می‌کنند.

روح انسانی در برابر متون ماشینی

بسیاری از نویسندگان و استادان ادبیات معتقدند ورود ماشین به دنیای خلاقیت داستانی، روح هنر را تهدید می‌کند.

مگالی لفور ژان، نویسنده و استاد جامعه‌شناسی در کانادا، با صراحت هرگونه استفاده از هوش مصنوعی در فرآیند خلق داستان را رد می‌کند و می‌گوید:

«نویسندگی از روح و تجربیات درونی انسان سرچشمه می‌گیرد. تردیدها، بازنویسی‌ها، تحقیقات میدانی و حذف و اضافه‌ها دقیقاً همان چیزی است که به خواننده ارائه می‌دهیم و هوش مصنوعی هیچ جایی در این مسیر ندارد.»

کاترین گوسلن، استاد دانشگاه کبک نیز بر این باور است که هوش مصنوعی شاید بتواند رمان‌های جنایی یا عاشقانه کلیشه‌ای و بر اساس فرمول بنویسد، اما هرگز قادر به خلق متونی نیست که برخاسته از حافظه، رنج، مقاومت و تجربه زیسته انسان باشند.

چالش ناشران و برچسب «اصالت انسانی»

ورود هوش مصنوعی کار را برای ناشران نیز دشوار کرده است:

– تغییر در قراردادها: ناشران اکنون بندهای سختی برای ممنوعیت استفاده از هوش مصنوعی در قراردادها می‌گنجانند و حتی برای اطمینان از اصالت اثر، به دیدارهای حضوری و سنتی با نویسندگان روی آورده‌اند.

– درخواست برای شفافیت: به دلیل رشد بی‌رویه کتاب‌های هوش مصنوعی در پلتفرم‌هایی مانند آمازون، در اروپا طرح‌هایی برای اعطای «گواهی اصالت نگارش انسانی» مطرح شده تا مخاطب بداند چه محصولی را خریداری می‌کند.

ابعاد جهانی بحران هوش مصنوعی در ادبیات

پرونده اورلیان تنها نمونه از این چالش نیست و این موضوع ابعادی جهانی پیدا کرده است:

– جنجال جایزه آکوتاگاوا در ژاپن: در اوایل سال ۲۰۲۴، «ری کودان» نویسنده ژاپنی پس از برنده شدن معتبرترین جایزه ادبی کشورش اعتراف کرد که بخشی از رمان خود را با کمک ChatGPT نوشته است.

– شکایت نویسندگان بزرگ: نویسندگانی چون جورج آر. آر. مارتین و جان گریشام علیه شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی دست به شکایت زده‌اند تا از استفاده بدون اجازه از آثارشان برای آموزش ماشین‌ها جلوگیری کنند.

– رویکرد دوگانه: در حالی که بسیاری نگران نابودی ادبیات هستند، در فرانسه جایزه جدیدی اختصاصاً برای قدردانی از «آثار هم‌آفرینی‌شده با هوش مصنوعی» پایه‌گذاری شده است.

ضرورت قانون‌گذاری و حفظ مرزهای هنر

پاسکال بروبه، وزیر فرهنگ استان کبک، هوش مصنوعی را دغدغه شماره یک جامعه هنری خوانده و تأکید کرده است که اگرچه امکان ممنوعیت کامل وجود ندارد، اما تدوین قوانین مشخص برای حمایت از هنرمندان ضروری است.

در نهایت، با وجود سرعت بالای فناوری، کارشناسان تأکید می‌کنند که ادبیات داستانی اصیل به عنوان ابزاری برای کشف حقیقت و درک رنج‌های بشری، همچنان متکی بر «ذهن و روح انسان» باقی خواهد ماند.

www.persianmirror.ca

* اخبار و گزارش‌های پرژن میرور را در کانال یوتیوب و سایت و صفحات مجازی بخوانید.