اهدای جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی

مراسم اهدای جایزه نوبل صلح به نرگس محمدی روز یکشنبه ۱۰ دسامبر، همزمان با روز جهانی حقوق بشر در سالن مراسم آکادمی نوبل در شهر اسلو برگزار شد.

همچنین نرگس محمدی همزمان با روز جهانی حقوق بشر برای حمایت از زنان زندانی بهائی و نقض حقوق این شهروندان، در زندان اوین دست به اعتصاب غذا زده است.

در تاریخ ۱۲۲ ساله اهدای جوایز نوبل، نرگس محمدی پنجمین برنده‌ این جایزه است که به دلیل زنداني بودن نتوانسته است جایزه خود را شخصا دریافت کند.

کمیته نوبل در روز ۱۴ مهرماه گذشته نرگس محمدی را «به دلیل مبارزه‌اش با ظلم بر زنان ایرانی و تلاش برای ارتقاء حقوق بشر و آزادی برای همه» برنده جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۳ اعلام کرده بود.

کیانا رحمانی و علی رحمانی، فرزندان دوقلوی نرگس محمدی و تقی رحمانی که اکنون ۱۷ ساله هستند و بیش از ۹ سال است که از دیدار مادر خود محروم بوده‌اند، پس از دریافت جایزه نوبل صلح به نیابت از مادرشان پیام نرگس محمدی را خواندند و سخنرانی کردند.

رئیس کمیته نروژی نوبل، در مراسم اهدای جایزه نوبل به نرگس محمدی گفت این جایزه امسال تأکیدی بر مبارزه زنان ایران و دیگر نقاط جهان برای رفع تبعیض است و سرانجام رویای زنان ایران برای آینده بهتر به تحقق خواهد پیوست.

در این مراسم مهسا وحدت و مژگان شجریان، دو هنرمند زن ایرانی دو ترانه اجرا کردند. هنگامی که مژگان شجریان ترانه معروف مرغ سحر را اجرا می‌کرد بسیاری از ایرانیان حاضر در مراسم نیز این ترانه را زیر لب زمزمه می‌کردند.

پس از پایان مراسم اهدای جایزه نوبل صلح پادشاه نروژ به طرف فرزندان نرگس محمدی و اعضای کمیته نوبل رفت و با آنان دست داد.

نرگس محمدی در پیامی که از زندان اوین فرستاده بود و توسط دخترش به زبان فرانسه خوانده شد، ضمن سپاسگزاری از رئیس و اعضای کمیته نوبل تأکید کرده است «با اهدای جایزه معتبر و پرافتخار صلح نوبل از جنبش با شکوه «زن، زندگی، آزادی» و از یک زن زنداني مدافع حقوق بشر و دموکراسی خواه، حمایت معنادار و پرقدرتی کردید.»

در پیام نرگس محمدی همچنین نوشته شده: «یقین دارم تأثیر تردید ناپذیر جایزه صلح نوبل بر جنبش پرقدرت اخیر ایرانیان برای صلح، آزادی و دموکراسی، بیش از قدرت مبارزه و مقاومت فردی من خواهد بود و این برای من امید آفرین و شورانگیز است».

نرگس محمدی در پیام خود به رئیس و اعضای کمیته نوبل صلح نوشته است:«من یک زن خاورمیانه‌ای هستم که این پیام را از پشت دیوارهای بلند و سرد زندان می‌نویسم. خاورمیانه‌ای که گرچه از سابقه تمدنی بسیار غنی برخوردار بوده، اما اکنون در میان جنگ، آتش تروریسم و بنیادگرایی گرفتار شده است. من یک زن ایرانی‌ام. ایرانی تمدن‌ساز و پرافتحار که امروز تحت ظلم بی‌امان حکومت دینی استبدادی و زن‌ستیز است. من زنی زندانی‌ام که با تحمل رنج‌های عمیق و جانکاهی از فقدان آزادی، برابری و دموکراسی، به ضرورت وجود آنها پی‌برده و ایمان یافته‌ام.»

برنده جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۳ در بخش دیگری از پیام خود نوشته است: «مردم ایران برای تحقق دموکراسی، آزادی و برابر تلاش کرده‌اند و برای تحقق این مطالبات مواره بر اعتراضات خشونت‌پرهیز و مقاومت مدنی تأکید و از هر فرصت و امکانی برای ساختن جامعه‌ای سرشار از صلح، رفاه و توسعه بهره گرفته‌اند.»

نرگس محمدی با تأکید براینکه که جمهوری اسلامی در پایین‌ترین سطح مشروعیت و پایگاه اجتماعی مردمی قرار دارد خواستار تقویت جامعه مدنی و تضمین حقوق بشر در ایران شده است.

او در پیام خود نوشته است:« واقعیت این است که دولت‌ها و سازمان ملل آن‌چنان که ضروری و سزاوار می‌نمود اهتمام جدی، انسجام عملی و رویکردی پیش‌برنده برای حمایت معطوف به پیروزی مردم ایران نداشتند.»

نرگس محمدی دومین زن ایرانی است که موفق به دریافت جایزه نوبل صلح می‌شود. بیست سال پیش در سال ۲۰۰۳، شیرین عبادی، حقوقدان و نخستین قاضی زن در دوران پیش از انقلاب اسلامی، نخستین ایرانی بود که برنده جایزه نوبل صلح شد.