سازمان ملل نقشه جهان را تغییر می‌دهد

پایان سلطه مرکاتور

مجمع عمومی سازمان ملل متحد در اقدامی بی‌سابقه، قطعنامه‌ای را به تصویب رساند که بر اساس آن، مدل جدیدی از نقشه جهان موسوم به «زمین برابر»(Equal Earth) به عنوان استاندارد جدید جهانی ترویج خواهد شد. این تصمیم مهم پس از سال‌ها بحث و پیگیری از سوی اتحادیه آفریقا و کشور توگو اتخاذ شد و توانست رأی موافق ۱۶۴ کشور را در سازمان ملل به خود جلب کند. در این میان، تنها ایالات متحده آمریکا به این طرح رأی مخالف داد و ۶کشور نیز از رأی دادن خودداری کردند.

چرا نقشه سنتی «مرکاتور» دیگر قابل قبول نیست؟

برای قرن‌ها، نقشه‌ای که تقریباً در تمام کلاس‌های درس و ابزارهای جغرافیایی جهان استفاده می‌شد، مدل «مرکاتور» بود که در قرن شانزدهم میلادی طراحی شد. این نقشه اگرچه در زمان خود برای دریانوردی بسیار کاربردی بود، اما یک نقص بزرگ داشت: تحریف ابعاد واقعی خشکی‌ها.

به دلیل شکل کره‌ای زمین، مسطح کردن آن روی کاغذ همیشه با کشیدگی همراه است. در نقشه مرکاتور، کشورهای واقع در نزدیکی قطب‌ها (مانند آمریکای شمالی، کشورهای اروپایی و روسیه) به‌شدت بزرگ‌تر از اندازه واقعی خود نمایش داده می‌شدند، در حالی که قاره آفریقا و مناطق نزدیک به استوا بسیار کوچک‌تر به چشم می‌آمدند. جغرافی‌دانان معتقدند این انحراف ابعادی، ناخودآگاه بازنمایی ذهنی از قدرت و تسلط «جهان شمال» بر «جهان جنوب» را تقویت می‌کرد.

مزیت‌های نقشه جدید «زمین برابر» چیست؟

متخصصان جغرافیا بر این باورند که این نقشه جدید به کشورهای آفریقایی اجازه می‌دهد تا روایت تاریخی و سیاسی خود را در برابر میراث استعماری بازپس گیرند. همچنین استفاده از این نقشه در سیستم‌های آموزشی می‌تواند به نسل جدید دیدگاهی دقیق‌تر، متوازن‌تر و عادلانه‌تر نسبت به جغرافیای سیاره زمین بدهد.

نقشه، ابزاری پنهان برای اعمال نفوذ سیاسی

متخصصان تأکید می‌کنند که نقشه تنها یک ابزار ساده جغرافیا نیست، بلکه ابزاری قدرتمند برای «نفوذ نرم» (سافت پاوِر) است. نحوه طراحی نقشه و حتی مرکزیت‌بخشی به قاره‌ها در کتاب‌های درسی، به‌طور مستقیم بر نحوه تفکر و نگاه انسان‌ها به جهان تأثیر می‌گذارد.

با وجود اینکه جایگزینی سراسری این نقشه‌ها ممکن است با هزینه‌های اقتصادی همراه باشد، اما پذیرش آن در سازمان ملل نشان می‌دهد که جهان به سمت شفافیت و بازنگری در ساختارهای سنتی قدم برمی‌دارد.

www.persianmirror.ca

* اخبار و گزارش‌های پرژن میرور را در کانال یوتیوب و سایت و صفحات مجازی بخوانید.