معامله سه طرفه کانادا، چین و آمریکا

مایکل کوریگ و مایکل اسپاوور، دو شهروند کانادایی پس از گذراندن سه سال حبس در زندان چین روز شنبه ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۱ به کانادا بازگشتند.

به گزارش شبکه خبری سی بی سی، هواپیمای حامل این دو شهروند کانادایی اندکی پس از ساعت ۸ صبح روز شنبه ۲۵ سپتامبر در فرودگاه کلگری به زمین نشست. جاستین ترودو نخست وزیر و مارک گارنو وزیر امور خارجه کانادا در فرودگاه کلگری به استقبال مایکل کوریگ و مایکل اسپاوور رفتند که دومنیک بارتون، سفیر کانادا در چین نیز همراه آنها بود.

در عصر روز جمعه ۲۴ سپتامبر، ساعاتی پس از اینکه دادگاه فدرال آمریکا اتهامات مطرح شده علیه منگ وانژو، یکی از مدیران اجرایی کمپانی هواوی را لغو کرد، آقای ترودو اعلام کرد که دو شهروند کانادایی زندانی در چین، با هواپیما در حال پرواز به سوی کانادا هستند.

خانم منگ وانژو روز جمعه ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۱ با مقامات آمریکایی برای به تعویق انداختن دادرسی اتهامات مطرح شده علیه او به توافق رسید و همزمان با بازگشت دو شهروند کانادایی به کانادا، او نیز به چین بازگشت.

مایکل کوریگ، دیپلمات و مایکل اسپاوور یک کارآفرین است که در کره شمالی و چین فعالیت داشته‌اند و در دسامبر سال ۲۰۱۸ درست پس از بازداشت منگ وانژو در کانادا و از سوی مقامات قضایی آمریکا، در چین بازداشت شدند. بازداشت آنها به عنوان اقدامی تلافی جویانه در واکنش به دستگیری مدیر کمپانی هواوی تلقی شد.

خانم منگ وانژو به دلیل دور زدن تحریم‌های به عمل آمده علیه ایران و ارسال تجهیزات مخابراتی و ارتباطی از طریق یک شرکت ثالث به ایران و استفاده مالی از خدمات بانک اچ اس بی سی توسط مقامات قضایی آمریکا تحت تعقیب بود که در دسامبر ۲۰۱۸ از سوی آمریکا در شهر ونکوور دستگیر شد.

مقامات چینی همواره ارتباط این دو پرونده را انکار کردند و در بیانیه‌ای که وزیر خارجه چین در روز شنبه ۲۵ سپتامبر منتشر کرد گفت که اتهامات منگ وانژو “ کاملاً ساختگی “ بودند.

در این بیانیه آمده است: “ مدت زمان طولانی است که این واقعیت کاملاً اثبات شده که این یک مورد آزار و اذیت سیاسی یک شهروند چینی است، اقدامی که برای سرکوب شرکت‌های فن‌آوری پیشرفته چینی طراحی شده است.“ 

مایکل اسپاوور در ماه اوت ۲۰۲۱ به جرم جاسوسی به ۱۱ سال حبس در زندان و اخراج از چین محکوم شده بود. دادگاه مایکل کوریگ در ماه مارس برگزار شده بود اما هیچ حکمی برای او صادر نشده بود.

منگ وانژو عصر جمعه ۲۴ سپتامبر پس از رفع اتهامات مطرح شده علیه وی در محوطه بیرونی دادگاهی در ونکوور از دولت کانادا تشکر کرد و اظهار داشت: “ من از مردم کانادا و دوستان رسانه‌ای برای صبر و شکیبایی بسیار تشکر می‌کنم. برای مزاحمت‌هایی که بوجود آمد عذرخواهی می‌کنم.“ 

منگ وانژو از زمان بازداشت خود در دسامبر سال ۲۰۱۸ در خانه‌ مجلل و چند میلیون دلاری خود در شهر ونکوور در حبس خانگی قرار داشت در حالیکه مایکل کوریگ و مایکل اسپاوور در شرایط بسیار وخیم در چین در بازداشت بودند تا حدی که روند دادرسی آنها در چین مورد انتقاد شدید مقامات کانادایی قرار گرفته بود.

چندین تن از کارشناسان سیاسی به شبکه خبری سی بی سی گفته‌اند که همزمانی آزادی خانم منگ وانژو و مایکل کوریگ و مایکل اسپاوور نشان داد که چین آشکارا این بازداشت‌ها را به یکدیگر مرتبط کرده بود.

کالین رابرتسون، دیپلمات پیشین کانادایی با بیش از ۳۰ سال سابقه فعالیت دیپلماتیک به سی بی سی گفت: “ چین تاکنون اظهار می‌کرد که هیچ ارتباطی بین این بازداشت‌ها وجود ندارد اما سوار کردن همزمان این افراد در عصر روز جمعه به هواپیما در هر دو کشور کانادا و چین، آنها آشکارا اظهار کردند که این یک گروگانگیری بوده است.“ 

مارگارت مک کویگ جانستون، پژوهشگر ارشد در دانشکده امور بین‌الملل دانشگاه اتاوا نیز گفته است که وقوع سریع اتفاقات در عصر روز جمعه ۲۴ سپتامبر یک شگفتی بود. 

وی تاکید کرده است که دستگیری و بازداشت مایکل کوریگ و مایکل اسپاوور به کشورهای دیگر نیز پیامی را منتقل کرد که “ اگر با چین در بیافتند، پکن چند شهروند آنها را دستگیر می‌کند و آنها را به عنوان گروگان حبس خواهد کرد.“ 

کالین رابرتسون گفته است: “ کانادایی‌ها باید اعتبار قابل توجهی برای آزادی این افراد به جو بایدن، رییس جمهور آمریکا بدهند. همانطور که نخست وزیر گفت، این یک مشکل بزرگ بین کانادا و چین بود اما همزمان یک مشکل بزرگ بین کانادا و آمریکا نیز بود. رییس جمهور بایدن هم اکنون خدمت بزرگی به جاستین ترودو کرده است.“