مهناز علیزاده تبرئه شد، رضا سهامی محکوم

مهناز علیزاده، توسط دادگاه برزیل از اتهام قاچاق انسان تبرئه شد، اما رضا سهامی شهروند ایرانی – کانادایی ساکن ونکوور، به جرم قاچاق انسان به سه سال و نیم زندان محکوم شد.

در سپتامبر ۲۰۲۱، داستان تکان دهنده فرار مهناز علیزاده از ایران و گرفتار شدن او در یک عملیات قاچاق انسان در تلاش برای رسیدن به کانادا، به خبر اصلی نشریه مک ‌لین تبدیل شد. تلاش او برای رسیدن به کانادا با گیر افتادن او در زندان برزیل به پایان رسید.

تصمیم اخیر دادگاه برزیل تایید کننده اظهارات مهناز علیزاده است که به نشریه مک‌ لین نیز گفته است. مهناز علیزاده، زن ایرانی که با کمک در ساخت یک مستند درباره نسرین ستوده، وکیل حقوق بشر با خطر زندان در ایران روبرو بود، با تصور اینکه با ویزای توریستی وارد کانادا خواهد شد، مبلغ ۱۲ هزار دلار آمریکا به رضا سهامی پرداخت کرده بود.

در عوض، هنگامی که مهناز علیزاده به اکوادور پرواز کرد و پول را به رضا سهامی پرداخت، رضا سهامی یک پاسپورت جعلی کانادایی به مهناز داد و او را متقاعد کرد تا با آن پاسپورت به برزیل سفر کند، جایی که هر دو همراه با شش ایرانی دیگر دستگیر و متهم به قاچاق انسان شدند.

اگرچه مهناز علیزاده یک پناهنده سیاسی واقعی بود، اما به نوعی پلیس و دادستان برزیل به این باور رسیدند که او با رضا سهامی به عنوان یک قاچاقچی انسان همکاری می‌کند، موضوعی که علیزاده آن را انکار می‌کرد.

مهناز علیزاده مدت ۴۹ روز را در زندانی در شهر جنگلی ریو برانکو سپری کرد، تا اینکه روزنامه‌نگاران و وکلای برزیلی از سرنوشت او مطلع شدند و توانستند او را از زندان آزاد کنند.

رضا سهامی که هم در تهران و هم در ونکوور خانه دارد، بارها به ظن قاچاق انسان مورد بازجویی قرار گرفته بود اما تاکنون متهم و محکوم نشده بود. در اوایل سال جاری میلادی او به نشریه مک ‌لین گفته بود که تمام این داستان ساختگی است و او هیچ ارتباطی با قاچاق انسان ندارد.

رضا سهامی در گفتگو با نشریه مک ‌لین با خنده گفته بود: “ درباره آن فکر کنید، اگر آنها می‌دانند که من بزرگترین قاچاقچی هستم و هیچ کاری نمی‌توانند بکنند، این به شما چه می‌گوید؟ یا من قاچاقچی نیستم، یا اینکه آنها هیچی نمی‌دانند، کدام یک؟ “

ژایر فاکوندِس، قاضی فدرال برزیل، روز اول نوامبر ۲۰۲۱ به این نتیجه رسید که همانطور که مهناز علیزاده مدعی است، رضا سهامی گناهکار است و او را به سه سال و نیم حبس در زندان محکوم کرد. رضا سهامی درخواست تجدید نظر در این حکم را داده است.

قاضی فاکوندس در حکم خود نوشته است: “ با توجه به شرایط اجتماعی و فعالیت‌های انجام شده توسط مهناز در ایران، متهم لازم نبود الگوی متفاوتی از احساس گناه در رابطه با استفاده از یک سند جعلی داشته باشد. علیزاده با هدف فرار به مکانی امن و به دنبال آزادی بوده است.“

قاضی متوجه شد که مهناز علیزاده با رضا سهامی همکاری داشته است، اما از نظر کیفری مسؤلیتی متوجه او نیست، زیرا او نمی‌توانسته با به خطر انداختن آزادی و شاید جان خود به گونه‌ای دیگر عمل کند.

در حال حاضر مشخص نیست که رضا سهامی کجا زندگی می‌کند. وقتی در اوایل سال جاری با نشریه مک ‌‌لین مصاحبه کرده اظهار داشته بود که در ونکوور است. مدارک دادگاه برزیل نشان می‌دهند که رضا سهامی در سال ۲۰۰۹ توسط ماموران اداره مهاجرت آمریکا به ظن قاچاق چندین ایرانی به جمهوری دومنیکن مورد بازجویی قرار گرفته اما متهم و محکوم نشده بود.

او در سال ۲۰۱۰ به اتهام در دست داشتن پاسپورت‌های سرقتی چندین ایرانی در تایلند، و در سال ۲۰۱۳ نیز به اتهام قاچاق چندین مهاجرایرانی و افغانستانی از طریق ونزوئلا و مکزیک مورد بازجویی قرار گرفته بود. 

مهناز علیزاده هم اکنون از برزیل خارج شده و در کشور امنی به سر می‌برد که به دلایل امنیتی و ترس از انتقام نخواسته است نام آن کشور فاش شود. علیزاده در ایمیلی که برای نشریه مک ‌لین ارسال کرده گفته است که حکم جدید دادگاه و محکومیت رضا سهامی پس از یک دوره پر دردسر، تسکین بزرگی برای او است.

مهناز علیزاده در ایمیل خود گفته است: “ الان دو روز است که حکم تبرئه خود را گرفتم و دنیا برای من با امنیت و عدالت موجود در آن بسیار زیباتر شده است. دوباره هویت خودم را بازپس گرفتم، این احساس خوب را مدیون همه آن افراد دوست داشتنی هستم که در این دوران سخت به من کمک کردند.“

مهناز علیزاده از فابیانو ماسوناو، روزنامه‌نگار برزیلی و گروهی از وکلای زن برزیلی که پرونده او را به صورت مجانی در دست گرفتند و در دادگاه از او دفاع کردند تشکر کرده است.