تك تك ما مقصريم

فریده جلایی‌فر- روانشناس و منتقد اجتماعی 

ابراهيم گلستان: افسوس كه در فرياد كشيدن علاج مى‌جوييم و چون قانعيم به اين فرياد، چندان چيزى به دست نمى‌آوريم.

درباره خيزش مردم دلير ايران زياد گفته شده و از زواياى مختلف و ديدگاه‌هاى متفاوت بررسى شده. 

اين نوشتار ادعاى بررسى و چگونگى اين خيزش را ندارد. تنها نگاهى روانشناختى و فرهنگى را بدون ادعا مطرح مي‌كند.

ترانه‌ى «از خون جوانان وطن لاله دميده» دهه‌هاى بسيارى از درد و تاريخ دردناك ما ايرانيان نشان دارد. 

سالها مبارزه براى آزادى و در انتها شكست واز چاله‌اى به چاهى افتادن !! 

سالها گناه را به گردن چپ‌ها، روشنفكران، توده‌اى‌ها و… انداختن دردى از دردهاى ما درمان نكرده، تنها بار مسئوليت را از دوش ما برداشته و بر دوش «ديگري» گذاشته!

شايد زمان آن رسيده كه با نگاهى ريز بينانه‌تر به وقايع نگاه كنيم. شايد بايد بپذيريم كه درد ما دردى سياسى نيست بلكه دردى است مزمن و فرهنگى. و شايد اين درد از «من» و «شما» و خانه من و خانه شما آغاز مي‌شود. و شايد ما مشكل «ديگري» پذيرى داريم ؟! 

مگر چپ‌ها، توده‌اى‌ها و مذهبيون از دل همان جامعه‌اى كه من و شما آمده‌ايم نيامده‌اند؟ مگر آنها به مكانى ديگر و فرهنگى ديگر تعلق دارند؟ 

شايد يكى از دردهاى ما ندانستن و ادعاى دانستن است. شايد ما به هر آنچه مي‌گوييم و مى‌نويسيم باور نداريم و به آنها عمل نمي‌كنيم. 

واژه دموكراسى آنقدر مورد سوء استفاده ما قرار گرفته كه ماهيت خود را از دست داده! دموكراسي را مي‌نويسيم، فرياد مي‌زنيم و «ديگران» را به بى احترامى به آن محكوم مي‌كنيم اما درك درستى از آن نداريم! اين واژه نگون‌بخت در ميان ما ايرانيان واژه‌اى شده توهم ‌زا و فاقد هويت! 

به راحتى در گفتگوهايمان به نزاع و درگيرى مى‌رسيم و واژه‌هاى ساواكى جمهورى اسلامى، ماله كش‌ و وسط باز را به سهولت بكار مي‌بريم. آيا دموكراسى اين چنين آغاز مي‌شود و مفهومش اين است؟! 

آنقدر پشت سرهم اراجيف مى‌بافيم كه سياستمداران غربى ما را جدى نمي‌گيرند اگر چه با نزاكت تمام با ما برخورد مي‌كنند.

آيا نبايد بخود شانس آموختن بدهيم؟ و اين آموزش را از خانه‌هايمان  اقواممان و دوستانمان آغاز كنيم؟ 

بايد شهامت بيان مخالفت‌هايمان را پيدا كنيم و امكان گفتگوى متمدنانه را به آنها كه با ما مخالفند بدهيم و گفتگو را به بى حرمتى و تهمت و افترا نكشانيم.

فروغ فرخزاد : 

من از جهان بى تفاوتى فكرها و حرف‌ها و صداها مى‌آيم 

واين جهان به لانه ماران مانند است 

واين جهان پر از صداى حركت پاى مردمى است 

كه همچنان كه ترا مى‌بوسند

در ذهن خود طناب دار ترا مى‌بافند.

شايد پس از ٤٤ سال رژيم ويرانگر هنوز نياموخته‌ايم! شايد كابوس اين چند دهه ما را از خواب غرور ويرانگرمان بيدارنكرده! 

«نه مى‌بخشم، نه فراموش مى‌كنم» بيمار گونه است. و به روندى سياه و انتقامجويانه ختم خواهد شد. بايد بخشيد اما فراموش نكرد. انتقامجويى و كينه ورزى همان مسير دردناكى است كه جمهوری اسلامى انتخاب كرد، اعدام‌هاى بدون دادگاه‌هاى قانونى اين رژيم را نبايد فراموش كرد. آيا بايد آن دوران سياه و بدوى را تكرار كرد؟ آيا زمان آن نرسيده كه بياموزيم دموكراسى احترام به تفاوت‌هاست، احترام به قانون و اجراى آن و پذيرش تفاوت‌ها و رعايت حقوق بشر و كرامت انسانى؟

آنچه ما سال‌ها و سال‌هاست گرفتارش هستيم «ديگري» ستيزى است و اين بيماري در خانه من و شما شكل گرفته. اگر از خود آغاز نكنيم، آزادى در نوشته‌هايمان بوى تعفن خواهد گرفت.

جورج سانتا يا تا : كساني که تاريخ نخوانند بايد دو باره آن را زندگى كنند.