چگونه و از کدام راه مطمئن به آسیب دیدگان سیل کمک کنیم؟

محمد تاج‌دولتی

هر روز که می‌گذرد، ابعاد آسیب‌های ناشی از سیل‌های اخیر در مناطق مختلف ایران بیشتر نمایان می‌شود.

از نخستین روزهای وقوع سیل، هزاران تن از ایرانیان مقیم خارج از کشور انگیزه و میل خود به یاری رساندن به هموطنان آسیب دیده از سیل‌ها را ابراز کرده‌اند.

بسیاری از ایرانیان هنوز و همچنان به دنبال پیدا کردن راه و روشی مطمئن و مؤثر برای ارسال کمک‌های خود به آسیب دیدگان هستند.

تجربه‌های متعدد و ناموفق و بسیار دشوار، در ارسال کمک‌های مردمی ایرانیان خارج از کشور در سال‌های گذشته، در موارد وقوع بلایای طبیعی به آسیب دیدگان، دیوار بی‌اعتمادی میان مردم و نهادهای رسمی و فعال درون ایران را قطورتر کرده است. گروه‌های قابل توجهی از ایرانیان مقیم خارج از کشور، با توانایی‌های مالی و تخصصی فراوانی که دارند، به دلیل ناکارآمدی و سوءاستفاده برخی از نهادهای رسمی درون ایران در ایجاد موانع گوناگون و کارشکنی و حیف و میل کمک‌های مردمی، مایل نیستند در کمک رسانی به هموطنان آسیب دیده خود مشارکت کنند.

در روزهای گذشته سازمان‌های خیریه گوناگونی از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی معرفی شده‌اند تا با جمع‌آوری کمک‌های مالی ایرانیان خارج از کشور به آسیب دیدگان سیل‌های اخیر در ایران کمک کنند.

پویان طباطبایی، خبرنگار عکاس ایرانی- کانادایی و سردبیر مجله اینترنتی تیتر، که سابقه طولانی کار با آژانس‌های بین‌المللی خبری هم دارد، از نخستین روزهای وقوع سیل در استان گلستان از نزدیک و در تماس مستقیم با آسیب دیدگان بوده و از وضعیت مناطق سیل زده و زندگی مردم تصویربرداری کرده است.

پویان طباطبایی که از مناطق سیل زده استان گلستان به استان لرستان رفته، روز گذشته با انتشار چند تصویر در صفحه فیس‌بوک شخصی خود، به ایرانیان مقیم آمریکای شمالی که می‌خواهند به هموطنان آسیب دیده در ایران کمک مالی بکنند، هشدار داده بود نخست سایت‌های مؤسسات خیریه‌ای که کمک‌های مالی جمع‌آوری می‌کنند و حوزه فعالیت و محدوده هزینه کردن پول توسط این سازمان‌ها در ایران را بررسی کنند. چون برخی از این سازمان‌ها فقط در زمینه احداث مدارس می‌توانند فعالیت کنند و نیازهای ضروری مناطق سیل زده در حال حاضر احداث مدرسه در زمین‌های زیر آب رفته نیست.

با فرستادن یک پیام فیس‌بوکی از همکار روزنامه‌نگارم، پویان طباطبایی، خواستم با توجه به حضورش در مناطق سیل‌زده و مشاهده مستقیم نیازهای مردم آسیب دیده، نظر بدهد بهترین و مؤثرترین راه رساندن کمک‌های مالی ایرانیان خارج از کشور به آسیب‌دیدگان سیل‌های اخیر کدام است؟

پویان در پاسخ به پرسش من نوشته است:

«شخصا به هیچ عنوان، با دادن پول به NGOها یا سَمن‌ها (سازمان‌های مردم نهاد) و خصوصاً هلال احمر ایران موافق نیستم.
کلاً کمک‌ها به دو بخش تقسیم می‌شود: کمک های فوری که شامل مواد خوراکی، بهداشتی و گرمایشی که نیاز روزها و هفته‌های اول پس از خرابی‌های ناشی از سیل است، که در ایران توسط کمک های مردمی تقریباً در حال تأمین شدن است.
بخش اصلی که نیاز به سرمایه بیشتر دارد، بخش احیاء کردن زندگی آسیب‌دیدگان است. چون هیچ کدام از وسایل برقی سالم نیستند و در ٢ ماه آینده با شروع فصل گرما این خانواده‌ها نیاز به یخچال، فریزر، فرش، و لوازم زندگی دارند. متأسفانه بهترین راه همان راه سنتی از طریق دادن پول و یا رساندن وسایل به افراد مورد اعتماد است، تا آنها در مناطق آسیب‌ دیده میان مردم تقسیم کنند.»

پویان طباطبایی نوشته است:« خوشبختانه در هر منطقه چهره‌های شناخته شده با ارائه شماره حساب و جمع‌آوری کمک‌های غیر نقدی خیلی دقیق‌تر کمک رسانی می‌کنند. اما، چون دولت می‌خواهد تمام پول‌ها را قبضه کند، عموماً حساب‌های این دوستان پس از مدتی بلوکه می‌شود و پول‌ها به حساب هلال احمر منتقل می‌شود. نهایتاً بهترین راه، دادن پول و یا کمک‌های غیر نقدی به افراد آشنا و مورد اعتماد است.»

به گفته پویان، «در حال حاضر یکی از معضلات اصلی در لرستان، آینده جوانانی است که می‌خواهند در کنکور شرکت کنند. همه کتاب‌های آموزشی و کمک آموزشی که به سختی و با هزینه زیاد توسط خانواده‌ها خریداری شده، از بین رفته است.

بهای هر مجموعه از کتاب‌های کنکور و کمک آموزشی حدود ٢ تا ٣ میلیون تومان است که معادل ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلار است و برای خانواده‌ها رقم سنگینی است.

کمتر از ٣ ماه به امتحان کنکور مانده و خانواده‌ها نگران آینده فرزندانشان هستند.»

با توجه به نکات بالا، یکی از راه‌های مفید و مطمئن برای کمک رسانی ایرانیان خارج از کشور به هموطنان آسیب‌دیده از سیل‌های اخیر، می‌تواند ایجاد حلقه‌های دوستانه بسیار نزدیک و جمع‌آوری کمک‌های مالی در حد چند صد یا چند هزار دلار باشد. ارسال مبلغ‌های محدود، برای وابستگان، دوستان و آشنایان مقیم ایران، از طریق افرادی که به ایران سفر می‌کنند، یا از طریق صرافی‌های رسمی و شناخته‌شده، کاملاً امکان‌پذیر و بدون اشکال است.

کمک‌های مالی ارسال شده به این شکل می‌تواند از طرف افراد مورد اعتماد در ایران، برای خرید وسایل ضروری زندگی و یا رفع نیازهای فوری استفاده شود و از طریق شبکه‌های کمک رسانی مردمی مستقیماً به دست آسیب‌دیدگان برسد.