جراحی عجیب کوچک کردن جمجمه کودک دو ساله در کانادا

دو جراح مغز و اعصاب کانادایی موفق شدند اندازه بزرگ و غیرعادی جمجمه یک دختر ۲ ساله را ۶۰ درصد کوچکتر کنند.

عمل جراحی کوچک کردن جمجمه غیرعادی در بیمارستان دانشگاهی سنت-ژوستین در شهر مونترآل انجام شده است.

به گزارش دانی لومیو، خبرنگار رادیو کانادا، جمجمه کودک ۲ ساله، که در آفریقای شمالی به دنیا آمده، از زمان تولد به دلیل جمع شدن مایع بیش از حد در کیسه حاوی مغز، بتدریج بزرگتر از اندازه معمول شده و رشد و سلامتی کودک را به خطر انداخته بود.

جراحان کانادایی در یک عمل ۱۲ ساعته موفق شدند اندازه جمجمه کودک را به میزان ۶۰ درصد کوچکتر کنند و ۱.۵ لیتر از ۳ لیتر مایع جمع شده در جمجمه بیمار را تخلیه کنند.

مایع جمع شده در جمجمه این کودک ۲ ساله بیست برابر مایع موجود در جمجمه یک فرد بزرگسال سالم بوده است و همین حجم از مایع باعث بزرگ شدن و تغییر شکل جمجمه کودک و همچنین فشرده و کوچکتر شدن حجم مغز وی و بروز اختلال در زندگی او شده بود.

از حدود یک سال پیش که این کودک به کانادا منتقل شده تحت مراقبت‌های پزشکی بوده تا مقدمات عمل جراحی جمجمه او آماده شود.

دکتر الکساندر وِیل، جراح و متخصص مغز و اعصاب کودکان در بیمارستان سنت ژوستین، که این عمل را به اتفاق همکار دیگرش دکتر دانیل بورسوک، انجام داده، گفته است:« از ماه‌ها پیش موقتاً لوله‌ نازکی برای تخلیه مایع اضافی جمع شده در جمجمه کودک کار گذاشته بودیم تامایع اضافی را تخلیه کنند، اما مثل این بود که بخواهیم آب یک استخر را با یک نِی نوشیدنی تخلیه کنیم.»

از زمان آمدن این کودک به کانادا، حرکت سر او، به دلیل سنگینی بیش از حد، با وسایل ویژه‌ای تقریباً ثابت نگهداشته می‌شده، چون با خم شدن ناگهانی سر، خطر شکسته شدن گردن او را تهدید می‌کرده است.

مشکل وضعیت استثنایی این کودک، تولید بیش از حد مایعی که مغز در آن شناور است نبوده، بلکه چون رگهای انتقال دهنده این مایع به معده مسدود بوده، حجم مایع در محفظه جمجمه انباشته شده و  فشار ناشی از حجم مایع، هم جمجمه را بزرگتر و غیرعادی کرده و هم مغز را فشرده و کوچکتر کرده است.

به گفته دکتر وِیل، مغز کودک بر اثر فشار مایع داخل جمجمه تا ۸۰ درصد کوچکتر از حد معمول شده و آسیب‌های زیادی به کارکرد مغز وارد شده و به احتمال زیاد در صورت بهبودی، سطح رفتارهای عصبی و هوش او هرگز مانند افراد عادی نخواهد بود.

براساس این گزارش پزشکان معالج این کودک، برای زنده نگهداشتن او، راه دیگری جز اقدام به عمل کوچک کردن حجم جمجمه و کیسه پوشاننده مغز، به اندازه عادی، نداشته‌اند.

برای انجام این عمل جراحی بیسابقه، دکتر الکساندر ویِل با دکتر دانیل بورسوک، جراح پلاستیک بیمارستان سنت ژوستین، نخست با استفاده از تکنولوژی تصویرهای سه بعدی کامپیوتری، مراحل مختلف جراحی را آزمایش و تمرین کردند.

دو پزشک جراح کانادایی تمرینات شکافتن جمجمه کودک و  ساختن جمجمه‌ای کوچکتر را با همکاری مهندسان یک آزمایشگاه تصویرهای سه بعدی در شهر میشیگان آمریکا آغاز کردند.

دکتر الکساندر وِیل گفته است دشوارترین مراحل انجام این عمل و ساختن جمجمه‌ای در اندازه کوچکتر، در بخش پائین جمجمه و محلی بوده است که رگهای اصلی انتقال خون به مغز قرار دارد.

جمجمه‌ای با ۲۱۰ پیچ

پس از انجام آزمایش‌ها و تمرینات متفاوت سرانجام روز ۵ نوامبر ۲۰۱۸ زمان انجام عمل جراحی بیسابقه فرارسید.

دکتر وِیل گفته است:«مشکل بزرگ دیگری که در اتاق عمل با آن روبرو بودیم سنگینی بیش از حد سر کودک و چگونگی نگهداشتن سر او برای شکافتن جمجمه و نصب جمجمه کوچکتر بود.»

پس از برداشتن جمجمه بزرگ بیمار خردسال، گروه دیگری از جراحان، بر طبق طرح سه بعدی از پیش  علامت گذاری شده، تکه‌های استخوان جمجمه را با برش در اندازه‌های مشخص با حدود ۲۱۰ پیچ به هم متصل کرده و جمجمه تازه‌ای آماده کردند.

مرحله بعدی جراحی، پس از آماده شدن جمجمه کوچکتر، جراحی و کوچکتر کردن لایه پوستی پوشش مغز بوده که مایع اضافی دور مغز را در خود جا داده بود.

همزمان با این عمل باید مایع موجود در این پوشش هم تخلیه می شده که به گفته دکتر وِیل برای پرهیز از هرگونه خطر پیش بینی نشده، فقط ۱.۵ لیتر از ۳ لیتر مایع موجود را قطره قطره تخلیه کرده‌اند.

مرحله بعدی جراحی قراردادن جمجمه جدید با ۲۱۰ پیچ، دور مغز بیمار خردسال بوده است. پیچ‌هایی که تکه‌های جمجمه کوچک شده را به هم متصل کرده، از موادی است که بتدریج در یک سال آینده تجزیه و جذب بدن خواهد شد.

در طول زمان انجام این جراحی بیسابقه بیش از ۲ لیتر خون به بیمار تزریق شده که دو برابر حجم عادی خون بدن او بوده است.

براساس این گزارش پس از گذشت سه هفته از انجام عمل، «آم.آر.آی» انجام شده از سر بیمار نشان می‌دهد حجم مغز فشرده شده کودک دو برابر شده است.

به گفته پزشکان معالج از حالا باید منتظر و امیدوار بود و دید بافت مغز و شبکه اعصاب کودک چگونه بازسازی و به حالت عادی باز خواهد گشت.

Photos : Radio-Canada